[{"@context":"https:\/\/schema.org\/","@type":"BlogPosting","@id":"https:\/\/www.dietetyk.katowice.pl\/ortoreksja\/#BlogPosting","mainEntityOfPage":"https:\/\/www.dietetyk.katowice.pl\/ortoreksja\/","headline":"Ortoreksja","name":"Ortoreksja","description":"Ortoreksja Ortoreksja czyli ,,patologiczna fiksacja na zdrowym od\u017cywianiu\u201d, jest g\u0142\u00f3wnym zagro\u017ceniem wsp\u00f3\u0142czesnych trend\u00f3w zdrowotnych. Dzieje si\u0119 tak, gdy\u017c jest coraz wi\u0119ksze zainteresowanie tematyk\u0105 zdrowotn\u0105, a tak\u017ce na zachodzie rozwija si\u0119 ideologia healthismu. Racjonalne od\u017cywianie jest wa\u017cne w utrzymaniu zdrowego stylu \u017cycia. Jednak gdy przyjmuje to form\u0119 obsesji na punkcie spo\u017cywania tylko zdrowej \u017cywno\u015bci ze znanego […]","datePublished":"2021-11-08","dateModified":"2021-11-08","author":{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.dietetyk.katowice.pl\/author\/fizjodiet-medical-spa\/#Person","name":"FIZJODIET MEDICAL SPA","url":"https:\/\/www.dietetyk.katowice.pl\/author\/fizjodiet-medical-spa\/","image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8613260b4781952e90d43b623f90d184?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8613260b4781952e90d43b623f90d184?s=96&d=mm&r=g","height":96,"width":96}},"image":{"@type":"ImageObject","@id":"https:\/\/www.dietetyk.katowice.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/close-up-of-a-woman-showing-fresh-green-salad-leav-2021-08-26-18-21-52-utc-scaled.jpg","url":"https:\/\/www.dietetyk.katowice.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/close-up-of-a-woman-showing-fresh-green-salad-leav-2021-08-26-18-21-52-utc-scaled.jpg","height":1707,"width":2560},"url":"https:\/\/www.dietetyk.katowice.pl\/ortoreksja\/","about":["Porady"],"wordCount":1071,"keywords":["Ortoreksja","porady dietetyczne","zaburzenia od\u017cywiania"],"articleBody":"OrtoreksjaOrtoreksja czyli ,,patologiczna fiksacja na zdrowym od\u017cywianiu\u201d, jest g\u0142\u00f3wnym zagro\u017ceniem wsp\u00f3\u0142czesnych trend\u00f3w zdrowotnych. Dzieje si\u0119 tak, gdy\u017c jest coraz wi\u0119ksze zainteresowanie tematyk\u0105 zdrowotn\u0105, a tak\u017ce na zachodzie rozwija si\u0119 ideologia healthismu. Racjonalne od\u017cywianie jest wa\u017cne w utrzymaniu zdrowego stylu \u017cycia. Jednak gdy przyjmuje to form\u0119 obsesji na punkcie spo\u017cywania tylko zdrowej \u017cywno\u015bci ze znanego i bezpiecznego \u017ar\u00f3d\u0142a okre\u015bla si\u0119 to mianem ortoreksji. Problem ten cz\u0119sto nie jest zauwa\u017cany przez otoczenie i jest traktowany jako obsesja na punkcie prawid\u0142owego \u017cywienia. Niestety jest to problem bardzo z\u0142o\u017cony i silnie zwi\u0105zany z psychik\u0105. Termin ,,ortoreksja\u2019\u2019 (Orthorexia nervosa- ON) pochodzi od greckich s\u0142\u00f3w ortho (\u201eprawid\u0142owy\u201d) i orexis (\u201eg\u0142\u00f3d\u201d, \u201eape\u00adtyt\u201d), co definiuje si\u0119 jako obsesj\u0119 na punkcie zdrowej \u017cywno\u015bci i w\u0142a\u015bciwego od\u017cywiania. Jest to zaburzenie, w kt\u00f3rym na pierwszym miejscu jest przesadne dbanie o zdrowie i wybieranie \u017cywno\u015bci o najwy\u017cszej jako\u015bci. Zwi\u0105zane jest to ze strachem przed chorobami spowodowanymi nieprawid\u0142owym od\u017cywaniem. Osoby cierpi\u0105ce z powodu ON cz\u0119sto podejmuj\u0105 nieracjonalne decyzje \u017cywieniowe. Trac\u0105 kontrol\u0119 nad mo\u017cliwo\u015bci\u0105 zmiany swojego zachowania, a tak\u017ce mog\u0105 do\u015bwiadcza\u0107 emocjonalnych i spo\u0142ecznych konsekwencji w\u0142asnych wybor\u00f3w.Ortoreksja – Charakterystyka ortorektykaOsoby cierpi\u0105ce na to zaburzenie unikaj\u0105 konsumpcji niekt\u00f3rych pokarm\u00f3w (np. s\u0142odyczy, fastfood\u00f3w) i okre\u015blonych technik obr\u00f3bki kuli\u00adnarnej (np. sma\u017cenie, duszenie, pieczenie). S\u0105 przekonane, \u017ce s\u0105 niekorzystne dla zdrowia. Ortorektycy rezygnuj\u0105 ze spo\u017cywania \u017cywno\u015bci zawieraj\u0105cej sztuczne konserwanty, barwniki, aromaty, \u017cywno\u015bci produkowanej nieekologicznie i za pomoc\u0105 wykorzystania pestycyd\u00f3w oraz \u017cywno\u015bci GMO. Trzymaj\u0105 si\u0119 wyznaczonych zasad dotycz\u0105cych sk\u0142adu i wygl\u0105du produkt\u00f3w, skupiaj\u0105 si\u0119 na jako\u015bci i sposobie przygotowywanie posi\u0142k\u00f3w. Ka\u017cde z\u0142amanie tych zasad wp\u0119dza w poczucie winy. Ch\u0119\u0107 poprawy zdrowia i unikni\u0119cia choroby nie jest jednak osi\u0105galna, a skutki decyzji i rytualnych zachowa\u0144 powa\u017cnie zak\u0142\u00f3caj\u0105 codzienne funkcjonowanie danej osoby.Ortoreksja a anoreksjaOrtoreksja mo\u017ce by\u0107 przez niekt\u00f3re osoby kojarzona z anoreksj\u0105. Jednak u os\u00f3b choruj\u0105cych na ON\u00a0 nie wyst\u0119puje zaburzone postrzeganie w\u0142asnego cia\u0142a. Cechy wsp\u00f3lne, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 oba te zaburzenia to: perfekcjonizm, ograniczenie spo\u017cywanej \u017cywno\u015bci, odizolowanie si\u0119 od spo\u0142ecze\u0144stwa. Ortoreksji nie nale\u017cy myli\u0107 z diet\u0105 wegetaria\u0144sk\u0105. W diecie wege osoby eliminuj\u0105 okre\u015blone pokarmy, ze wzgl\u0119du ma preferencje smakowe i etyczne, natomiast w ortoreksji restrykcje wynikaj\u0105 z l\u0119ku przed chorobami i ch\u0119ci\u0105 kontroli zdrowia.Powik\u0142ania i skutki ortoreksjiNiestety, konsekwencj\u0105 restrykcyjnej i monotonnej diety mo\u017ce by\u0107\u00a0 nadmiar lub niedob\u00f3r sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych (np. niedob\u00f3r \u017celaza, bia\u0142ka, witaminy B12). Mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c wyst\u0105pi\u0107 : og\u00f3lne os\u0142abienie, spadek masy cia\u0142a, kwasica metaboliczna, odma op\u0142ucnowa, hiponatremia, podwy\u017cszona aktywno\u015b\u0107 enzym\u00f3w w\u0105trobowych i bilirubiny. Nast\u0119pstwa psychiczne ON rzutuj\u0105 na codzienny rytm \u017cycia w postaci nieustannego my\u015blenia o jedzeniu. Problemy spo\u0142eczne i rodzinne wynikaj\u0105 z braku mo\u017cliwo\u015bci spo\u017cywania posi\u0142k\u00f3w w miejscach publicznych, a p\u00f3\u017aniej nawet w towarzystwie. Chory cz\u0119sto bierze ze sob\u0105 posi\u0142ek, je\u015bli zdecyduje si\u0119 wyj\u015b\u0107. Chory, cz\u0119sto w p\u00f3\u017aniejszej fazie choroby, pr\u00f3buje wszystkich przekona\u0107 o s\u0142uszno\u015bci swojej diety. Nierzadko odrzuca osoby , kt\u00f3re podwa\u017caj\u0105 jego wybory i zwyczaje \u017cywieniowe.Ortoreksja – DiagnostykaDo zdiagnozowania ortoreksji cz\u0119sto u\u017cywa si\u0119 test Bratmana\u00a0 (2000r.), kt\u00f3ry sk\u0142ada si\u0119 z 10 pyta\u0144 zamkni\u0119tych, je\u015bli na co najmniej 4 pytania odpowiedzi b\u0119d\u0105 twierdz\u0105ce \u015bwiadczy\u0107 to mo\u017ce o zagro\u017ceniu ortoreksj\u0105. Dok\u0142adniejszy jest test ORTO-15 (2005r.), kt\u00f3ry sk\u0142ada si\u0119 z 15 twierdze\u0144 w 4-stopniowej skali (zawsze, cz\u0119sto, czasem, nigdy). 1 pkt jest przyznawany, gdy zachowania wskazuj\u0105 na ortoreksj\u0119, natomiast 4 pkt s\u0105 przyznawane za wzorcowe zachowania \u017cywieniowe. W te\u015bcie mo\u017cna uzyska 15-60pkt. Im mniejsza liczba zebranych punkt\u00f3w, tym wi\u0119ksza sk\u0142onno\u015b\u0107 do ortoreksji. Nowym testem diagnostycznym s\u0142u\u017c\u0105cym do oceny za\u00adchowa\u0144 ortoreksyjnych jest niemiecki kwestionariusz DOS, kt\u00f3ry zawiera 10 stwierdze\u0144 z 4 odpowiedziami. Niestety dost\u0119pny jest jedynie w j\u0119zyku niemieckim.Leczenie Chory powinien ucz\u0119szcza\u0107 na psychoterpi\u0119, kt\u00f3ra w po\u0142\u0105czeniu z prac\u0105 dietetyka przynosi najlepsze efekty. Leczenie opiera si\u0119 na terapii poznawczo-behawioralnej, kt\u00f3ra ma wywo\u0142a\u0107 u pacjenta zmian\u0119 my\u015blenia o jedzeniu oraz \u00a0farmakoterapii (np. inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny). Zaleca si\u0119 r\u00f3wnie\u017c suplementacj\u0119 niedoborowych witamin i sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych, w wyniku spo\u017cywania niepe\u0142nowarto\u015bciowych posi\u0142k\u00f3w. \u00a0Pacjent musi chcie\u0107 uczestniczy\u0107 w leczeniu oraz poradzi\u0107 sobie z g\u0142\u0119bszymi przyczynami swojego post\u0119powania. Pe\u0142ne wyzdrowienie to zazwyczaj proces d\u0142ugotrwa\u0142y.Grupy ryzyka ortoreksji Najbardziej podatne na wyst\u0105pienie ortoreksji s\u0105 osoby z cechami obsesyjno-kompulsywnymi, z depresj\u0105, zaburzeniami jedzenia. Mog\u0105 to by\u0107 r\u00f3wnie\u017c weganie i wegetarianie, kt\u00f3rzy po\u015bwi\u0119caj\u0105 mn\u00f3stwo czasu na przygotowywanie posi\u0142k\u00f3w. Wed\u0142ug bada\u0144 ortoreksja mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 tak\u017ce u sportowc\u00f3w. W\u015br\u00f3d badanych kobiet wykazano zale\u017cno\u015b\u0107 pomi\u0119dzy nadmiern\u0105 dba\u0142o\u015bci\u0105 o jako\u015b\u0107 jedzenia, zainteresowaniem \u0107wiczeniami- fitness oraz zbyt du\u017cym skupieniem na swojej sylwetce. Badania potwierdzi\u0142y r\u00f3wnie\u017c, \u017ce m\u0142odsze osoby maj\u0105 wi\u0119ksze sk\u0142onno\u015bci do wyst\u0105pienia ortoreksji. Problem ten dotyczy tak\u017ce m\u0142odych doros\u0142ych w wieku 19-24 (okres kszta\u0142towania si\u0119 przekona\u0144, nawyk\u00f3w i zwyczaj\u00f3w \u017cywieniowych). Kolejn\u0105 grup\u0105 ryzyka s\u0105 osoby, u kt\u00f3rych kiedy\u015b wyst\u0119powa\u0142y zaburzenia od\u017cywania, stosowa\u0142y diety odchudzaj\u0105ce, d\u0105\u017cy\u0142y do uzyskania pi\u0119knej sylwetki. Ortoreksja mo\u017ce prowadzi\u0107 do wychudzenia i niedo\u017cywienia. Nieuzasadnione przekonania maj\u0105 wp\u0142yw na zdrowie i od\u017cywianie. Ten problem wymaga zwr\u00f3cenia szczeg\u00f3lnej uwagi zw\u0142aszcza je\u015bli chodzi o zdrowie psychiczne m\u0142odzie\u017cy i m\u0142odych doros\u0142ych. Tematyka dotycz\u0105ca ortoreksji nale\u017cy podda\u0107 dalszym badaniom, ze wzgl\u0119du na brak ujednoliconych kryteri\u00f3w diagnostycznych oraz rzetelnych narz\u0119dzi oceny ON. W zapobieganiu ortoreksji wa\u017cne jest, aby obj\u0105\u0107 \u00a0programem profilaktycznym i terapeutycznym szczeg\u00f3lnie osoby z grup ryzyka.  Artyku\u0142 opracowany przez praktykantk\u0119: Magdalen\u0119 KargePo wi\u0119cej ciekawych artyku\u0142\u00f3w zapraszamy na naszego blogaDietetyk Katowicemgr Kamila DyndorFIZJODIET MEDICAL SPA & Masa\u017c Katowice                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Rate this post    "},{"@context":"https:\/\/schema.org\/","@type":"BreadcrumbList","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Ortoreksja","item":"https:\/\/www.dietetyk.katowice.pl\/ortoreksja\/#breadcrumbitem"}]}]